Valilikler
Şırnak Valiliği
İl hakkında
Şırnak, Türkiye'nin bir ilidir. Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yer alır. Güneyinde Suriye ve Irak, batısında Mardin, kuzeyinde Siirt, doğusunda ise Hakkâri vardır.
Şırnak ili nüfusu 2020 yılı itibarıyla 557.605'tir. Bu nüfusun %75,1'i şehirde yaşamaktaydı (2020 sonu). Şırnak'ın güncel nüfusu 570.826'dır. İlin yüzölçümü 7.078 km²'dir. İlde km²'ye 76 kişi düşmektedir. 2021 TÜİK verilerine göre 7 ilçe, 19 belediye, bu belediyelerde 91 mahalle ve 196 köy bulunmaktadır.
Nuh Peygambere ait olduğu öne sürülen bir türbe, Şırnak'ın Cizre ilçesinde bulunur. Tufandan sonra Nuh'un ilk yerleştiği şehir olduğu rivayet edilir. İl, Irak ve Suriye'ye komşudur. Şırnak, 16 Mayıs 1990 tarih ve 3647 sayılı kanunla Siirt ilinden ayrılarak Türkiye'nin 73. ili olmuştur. Aynı kanunla Siirt'in Eruh ilçesine bağlı Güçlükonak bucağı bu ilin ilçesi olmuş, ayrıca Mardin'in İdil, Cizre ve Silopi ilçeleriyle Hakkari'nin Uludere ve Beytüşşebap ilçeleri buraya bağlanmıştır.
Ağustos 2015 tarihinden itibaren Şırnak il merkezi ve Cizre, İdil ve Silopi ilçelerinde çatışmalar yaşanmıştır. Bu çatışmalar 3 Haziran 2016'da son bulmuştur.
Coğrafya
İl batıda Mardin, kuzeyde Siirt, kuzeydoğuda Van ve Hakkâri illeri, güneyde Irak ve Suriye Devletleriyle çevrilidir. Şırnak ilinin bir kısmı Güneydoğu Anadolu Bölgesi içinde kalır.
İl toprakları bitki örtüsü yönünden iklimin karasal olması doğal bitki örtüsü üzerinde etkili olmuştur. Mevsim içindeki yağışların az olması, doğal bitki örtüsünün bozkır olmasına neden olmuştur. Genelde step görünümündedir. Dağlık kesimlerde bozuk meşeliklere, yükseklerdeyse yer yer ardıçlara rastlanır. Dicle Nehri'nin İl'de bulunan kesiminde dünyanın en çok aranan 10 balık türünden biri olan Leopar Sazanı yeniden keşfedilmiştir.
İlçeler
Şırnak ilinin yedi ilçesi vardır,
Şırnak (il merkezi)
Beytüşşebap
Cizre
Güçlükonak
İdil
Silopi
Uludere
Yönetim
İllerde protokolde ilk sırada yer alan vali, merkezi yönetimi temsil eder ve cumhurbaşkanı tarafından atanır. Büyükşehir dışındaki illerde yerel yönetim, şehirler düzeyindedir. Belediye başkanı, belediye sınırları içinde kalan seçmenin oy çokluğu ile seçilir. Aynı seçmen İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanarak ilçelerin belediye meclislerini oluşturur. İldeki bütün seçmenler ayrıca il genel meclisi için de oy kullanarak, il genel meclisinin oluşumunu sağlarlar.
İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır. İl genel meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)
İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organı olup başkanını üyeleri arasından gizli oyla seçer. Ayrıca İl Genel Meclisi, bir yıl görev yapmak üzere kendi üyeleri arasından gizli oyla beş kişilik il encümenini seçer.
Merkezi yönetim, vali ve il müdürlerinden oluşur. İl Özel İdaresi (İl Genel Meclisi ve İl Encümeni) seçilmişlerden oluşur, ancak vali başkanlığında görev yapar. Yerel yönetim ise belediye başkanları ve belediye meclislerinden oluşur.
Şırnak Valisi, 1969 Antalya doğumlu Birol Ekici’dir. Eylül 2024/321 sayılı kararla Kırklareli Valisi iken bu göreve atanmıştır.
2024 Türkiye yerel seçimleri sonuçlarına göre Şırnak İl Genel Meclisi üye sayısı, 6 AK Parti, 23 DEM Parti olmak üzere 29’dur. Belediye Başkanlığına AK Parti’den Mehmet Yarka yüzde 47,58 oy alarak seçilmiştir.
2023 Türkiye genel seçimlerinde, Şırnak'ı temsilen TBMM'ye AK Parti'den 1 milletvekili (Arslan Tatar) ve DEM Parti’den 3 milletvekili (Nevroz Uysal Aslan, Mehmet Zeki İrmez, Ayşegül Doğan) seçilmiştir.
Nüfus
Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 9 Şubat 2026 verileri)
Şırnak ili nüfusu: 573.666'dır. Bu nüfusun %78,91'i şehirlerde yaşamaktadır (2025 sonu). İlin yüzölçümü 7.078 km2dir. İlde km2ye 81 kişi düşmektedir. (Bu sayı Cizre'de 375'dir.) İlde yıllık nüfus artışı % 0,50 olmuştur. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Cizre (%1,47) - Beytüşşebap (%-5,66)
09 Şubat 2026 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 7 ilçe, 19 belediye, bu belediyelerde 101 mahalle ve ayrıca 198 köy vardır.
Spor
2018-2019 Sezonu sonunda, Şırnak'ın futbol 3. Ligdeki temsilcisi Cizre Spor, grubunda 14.olmuştur. Voleybol erkek liglerinde Cizre Belediyesi 1. lige, Silopi Gençlik Merkezi de 2. Lige yükselmiştir. Ayrıca BAL'da ve kadın futbol liglerinde birer takımı vardır. Voleybol 2. Liglerinde 2 takımı kalmıştır. Hentbol erkeklerde Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü Spor, 1. Ligde, Genç Yıldızlar SK da 2. Ligdedir. Ayrıca, Şırnak'ın 8 voleybol, 1 hentbol takımı daha bölgesel liglerde yer almıştır.
Futbol Türkiye Kupasında Cizre Spor, 2.turda elenmiştir. Erkekler Türkiye Kupası (hentbol)'nda Şırnak GHSİM SK. çeyrek finalde elenmiştir.
Önemli spor tesisleri: Şırnak Şehir Stadyumu (3.050) ve Cizre İlçe Spor Salonu (2.000).
Kaynak: Vikipedi — Şırnak (il) (CC BY-SA 4.0)
Veriler kurumların resmî web sitelerinden, Vikipedi ve açık kaynaklardan alınmıştır.